Độc đáo bánh chiếc kà tum của bà con khmer xã Ô Lâm

Văn hóa, Thể thao, Du lịch

Độc đáo bánh chiếc kà tum của bà con khmer xã Ô Lâm

10/10/2019

Tri Tôn có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống. Vùng đất này, nơi đây từ xưa đến nay vốn rất nổi tiếng về các loại bánh ăn chơi, bánh quà vặt cho trẻ nhỏ và người lớn.

Responsive image

Đặc biệt, nếu bạn là con người sinh ra và lớn lên ở vùng đất Tri Tôn này thì có lẽ đều không thể không biết đến món bánh  được xem là một trong những đặc sản nơi đây. Bánh Kà Tum, đây là món bánh của đồng bào Khmer chỉ hiện diện vào những dịp lễ, tết quan trọng của đồng bào Khmer như: Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, lễ Dolta, lễ hội Ooc-om-bok hay trong những dịp lễ hội của huyện Tri Tôn, bánh được trưng bày chung với các  loại đặc sản của vùng thất sơn bày núi.

 Kà Tum tiếng khmer có nghĩa là “quả lựu”. Gọi là bánh kà tum vì loại bánh này có hình dáng giống như quả lựu, nhìn lướt qua ít ai biết được đó là một loại bánh. Bánh được gói kín trong lá thốt nốt non; bên trong có gạo nếp, đậu trắng, dừa, đường cát, muối... và cũng được gói rất cẩn thận. Do đó người Khmer đã gọi nó là Kà Tum. Bánh sử dụng nguyên liệu bằng lá thốt nốt non, với lớp vỏ gói bánh được đan một cách cầu kì tỉ mỉ. Chính vì sự cầu kì trong cách làm lá bánh đã khiến cho món bánh này “kén” chọn người làm hơn các loại bánh khác. Số người làm được bánh Kà Tum không nhiều và cần khoảng thời gian khá lâu hơn để có thể học làm món bánh này một cách thành thục.

Bà Neáng Phương, 55 tuổi, ngụ xã Ô Lâm, Huyện Tri Tôn, cho biết từ năm 16 tuổi bà đã được mẹ dạy làm bánh kà tum. Đến nay, bà Phương đã có hơn 40 năm gắn liền với nghề làm bánh Kà Tum là người làm bánh khéo và giỏi nhất của xã Ô Lâm và vẫn đang từng ngày gìn giữ một thức quà bánh hấp dẫn của dân tộc Khmer ở huyện Tri Tôn. Và để làm bánh ka tum bà con khmer phải trèo lên cây thốt nốt chặt những lá non. Nhìn bề ngoài, bánh kà tum có màu vàng nhạt, hình dáng lạ mắt. Khi lột bỏ lá, không dính vào vỏ bánh, vỏ bánh sáng bóng, lấm chấm những hột đậu trắng, nếp mềm mịn, dẻo thơm, đậu trắng và nước cốt dừa beo béo. Đặc biệt, bánh còn có mùi vị đặc trưng của lá thốt nốt non sau nhiều giờ chìm trong nồi nước trên ngọn lửa đỏ.

Nói về cách thức làm bánh Bà Néang Phương cho biết các công đoạn thực hiện bánh rất công phu. “Với loại bánh này, khâu nào cũng khó. Thắt bông và làm thân cho vỏ bánh đã khó, đến khi cho nhân vào càng khó hơn. Người thành thạo dù có làm suốt ngày cũng chỉ được chừng 100 cái bánh. Bánh sau khi gói xong được nấu trong nước sôi khoảng 45 phút, bánh chin được vớt ra, chần qua nước lạnh rồi để ráo”. Bà Phương chia sẻ.

Do được làm từ lá thốt nốt non nên bánh chắc chắn có mùi thơm rất đặc trưng, nếu các bạn chỉ cần thưởng thức qua là bị cuốn hút ngay. Và chắc chắn rằng, mùi thơm đặc trưng của lá thốt nốt cùng với độ dẻo của nếp, độ béo của dưa bánh kà tum rất khó tìm được ở các loại bánh khác.

Hiện nay, món bánh hình trái lựu này chỉ còn phổ biến tại xã Ô Lâm. Với mong muốn lưu truyền, gìn giữ và phát huy món ăn dân tộc Khmer, bà Phương đã dạy và truyền lại cách làm món bánh công phu này cho người trong gia đình. Thêm vào đó bà Néang Phương cũng như chính quyền địa phương xã Ô Lâm cũng muốn phát triển món bánh một cách đa dạng hơn với nhiều loại nhân và màu sắc bắt mắt từ các nguyên liệu tự nhiên. Bà Phương và chính quyền xã Ô Lâm mong muốn đưa món bánh gắn liền cuộc đời bà và một nét đặc sản ẩm thực của đồng bào khmer đến nhiều người và sẽ được biết đến rộng rãi hơn - Bà Phạm Thị Kiều Oanh, Phó bí thư Đảng ủy xã Ô Lâm chia sẻ.

Ngày nay, nếu có dịp đến Tri Tôn nhất là vào những ngày lễ hội, bạn nhớ đừng bỏ qua món bánh kà tum đặc biệt này nhé! Bởi vì, chiếc bánh Kà Tum của bà Phương từng đoạt huy chương vàng trong “Lễ hội bánh dân gian Nam bộ” năm 2016. Gần đây, món bánh độc đáo này đã được đề xuất kỷ lục Việt Nam với danh hiệu “Món bánh gói bằng lá thốt nốt cầu kì nhất Việt Nam./.

 

Cẩm Vân

(23/8/1979-23/8/2019)Kỷ niệm 40 năm ngày tái lập huyện Tri Tôn