Cổng thông tin điện tử huyện Tri Tôn tỉnh An Giang    
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Văn hóa, Thể thao, Du lịch
Một số đình, chùa, miếu của hội đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa (26/08/2019)

       Ba Chúc một địa danh lịch sử gắn liền với công cuộc đấu tranh chống thực dân pháp xâm lược, khai sáng đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa và lãnh đạo nhân dân lập làng của Đức Bổn sư Ngô Lợi cùng những sĩ phu yêu nước; Ba Chúc có vị trí địa lý thuận lợi phía Bắc giáp với xã Lạc Quới, phía tây giáp xã Vĩnh Phước, phía Đông giáp xã Lê Trì, phía Nam giáp xã Lương Phi. Địa hình vừa có núi thấp vừa có đồng bằng, trong dãy thất sơn hùng vĩ thì Ba Chúc chiếm 3 dãy núi lớn trong đó có dãy núi Ngọa Long Sơn (núi Dài), Liên Hoa Sơn (núi Tượng), Thủy Đài Sơn (núi Nước). Ba Chúc được mệnh danh là vùng đất “Địa linh nhân kiệt” cùng với đó Ba Chúc có nhiều di tích cấp quốc gia được công nhận, những làng nghề truyền thống nổi tiếng. Có thể nói thiên nhiên hữu tình con người hiền hòa.

          Đời sống văn hóa tinh thần của người dân Ba chúc rất phong phú, đa dạng xuất phát từ nguồn gốc dân cư, phong tục tập quán của các dân tộc với các nét sinh hoạt màu sắc tín ngưỡng đa tôn giáo. Trong năm, có các ngày lễ hội lớn của Tôn giáo như lễ tưởng nhớ ngày khai sáng đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa; các lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer như: Lễ chịu tuổi hay còn gọi là Chôl Chnăm Thmây, lễ Đôn-ta; các lễ cúng rằm tháng bảy, rằm tháng mười âm lịch,... ngoài ra còn có các lễ mang tính chất địa phương như: cúng miếu sơn thần, thổ địa, sơn quân, cúng đình cầu quốc thái dân an và nhớ các bậc tiền nhân khai khẩn đất hoang. Các lễ hội này được người dân địa phương tổ chức cúng tế khá long trọng. Do Ba Chúc là nơi khởi nguồn và trung tâm của Đạo Tứ Ân Hiếu nghĩa nên hằng năm còn tổ chức lễ vía Đức bổn sư vào ngày 13 tháng 10 âm lịch. Cứ khoảng 3-4 năm, vào dịp ngày 15 tháng 7 âm lịch, các tín đồ trong đạo Tứ Ân Hiếu nghĩa có tổ chức Trai Đàn cầu siêu rất trang nghiêm và long trọng. Cơ sở thời tự đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa là hệ thống các chùa, đình, miếu tam bửu gia và bàn thời tại gia đình. Chùa là nơi thời tự chung của tín đồ trong gánh để thực hành nghi thức cúng lễ, cũng là nơi để chửa bệnh cho tín đồ, chùa tập trung nhiều nhất tại các làng An Định, An Hòa, An Thành và An Lập. Bên cạnh hệ thống chùa tại các làng của đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa còn có các đình miếu là nơi diễn ra các hoạt động.

Các đình, chùa, miếu tọa lạc trên địa bàn thị trấn Ba Chúc là điểm đến để trải nghiệm khám phá kiến trúc nghệ thuật độc đáo, vừa được tìm hiểu về lịch sử vùng đất địa linh nơi đã hình thành tôn giáo Tứ Ân Hiếu Nghĩa.   

[2]1- Long Đình (Phật tích)

Năm Kỷ Mão 1879, Đức Bổn sư bảo đệ tử lên núi Dài đốn cây Cam Đàn – loại cây quý hiếm về cưa ra, chọn thợ khéo đóng thành Long Đình do Ngài vẽ kiểu và cho thước tấc. Năm 1887, Đốc phủ Trần Bá Lộc đem binh đến triệt hạ xóm làng, Long Đình bị thất lạc. Năm 1935 con trai Trần Bá Lộc là Trần Bá Tư đem Long Đình hiến cho Viện Bảo tàng Sài Gòn. Sau nhiều lần làm đơn xin lại, ngày 15/5/1971 có hơn 500 người/40.000 tín đồ Tứ ân Hiếu nghĩa cung nghinh đón ngôi Long Đình do Chính quyền Sài Gòn giao trả tại Phi Lai - Tam Bửu.

2- Chùa Phi Lai – Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia

Chùa Phi Lai tọa lạc tại đường Liên Hoa Sơn, khóm An Định A, chùa cất theo lối “thượng lầu hạ hiên”, “ tiền đình hậu tự”, chùa nhìn về hướng đông gồm có Đình thần An Định phía trước, chùa Phi Lai kề giữa và Mộc Hương phía sau. Chùa Phi Lai - Đình thần An Định được xây dựng ngày 19-11-1877, ban đầu dựng lên bằng cây lá đơn sơ nhưng chắc chắn bởi các loại cây núi giá trị như cam đàn, căm xe, cà chất và tái thiết lần thứ nhất ngày 19-01-1884. Ngày19-4-1888 xây dựng thêm Mộc Hương phía sau chùa Phi Lai.

Chùa thờ đấng tối cao là Ngọc Hoàng, chư Phật, Tứ vị Sơn Thần (Trưởng Chủng Tôn Thần, Cả Phước Tôn Thần, Chánh Kỳ Tôn Thần, Chánh Túc Tôn Thần).

Các ngày lễ của chùa: Lễ Kỳ Yên vào ngày 19, 20 tháng Giêng, Lễ Lập miếu ngày 9,10 tháng 11 âm lịch. Cúng lễ Thượng ngươn, Trung ngươn, và Hạ ngươn.

3- Chùa Tam Bửu – Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia

Chùa Tam Bửu tọa lạc tại đường Liên Hoa Sơn, khóm An Định A. Chùa cất theo lối “thượng lầu hạ hiên” được xây dựng ngày 26-6-1882. Khởi đầu dựng lên bằng cây lá đơn sơ nhưng chắc chắn bởi các loại cây núi giá trị như cam đàn, căm xe, cà chất,… và lợp lá.

Chùa Tam Bửu hiện nay ngoài ngôi chùa chính còn có nhiều gian phụ như nhà khách tiếp tân, nhà bếp, gian nghỉ ngơi rộng có sức chứa cả trăm người qua đêm... Tam Bửu Tự cổ kính và theo hành đạo của tôn giáo Tứ ân Hiếu nghĩa là Tứ Đại Trọng Ân nên có trên 30 bàn thờ cúng từ gian chính điện ra tận ngoài cột phướn. Chùa thờ Phật Già Lam; Trung Thiên Giáo Chủ; Thích Ca Mô Ni; Quan Đế Thánh quân.

Những ngày lễ trọng: Lễ Đoan ngũ (5/5 âm lịch), Vía Đức Bổn sư (12,13/10 âm lịch) và các lễ Thượng ngươn, Trung ngươn và Hạ ngươn. Ngoài ra, hằng năm vào ngày 16/3 âm lịch tại chùa và khu Di tích Nhà mồ Ba Chúc tổ chức Lễ giỗ tập thể cho 3.157 nạn nhân do giặc Pôn Pốt sát hại năm 1978. Chùa Tam Bửu là nơi đặt thờ ngôi Long Đình, một cổ vật do Đức Bổn sư thiết kế và được làm bằng gỗ quý (cây Cam Đàn ở Thất Sơn) cách nay hơn 115 năm và một ngôi Long Đình tạc dựng phục chế theo nguyên mẫu ngôi Long Đình cổ.

Hiện nay chùa Tam Bửu vừa là Tổ đình vừa là nơi đặt Văn Phòng Ban Đại diện Đạo hội Tứ ân Hiếu nghĩa.

Ngày 01-11-2016 vừa qua, đại diện Ban Tôn giáo Chính phủ, Ban Tôn giáo các tỉnh ĐBSCL cùng lãnh đạo tỉnh, huyện vừa tham dự lễ khởi công sửa chữa, trùng tu chùa Tam Bửu. Ngôi chùa được trùng tu xây dựng với 9 hạng mục, gồm: Văn phòng, hội trường, chánh điện, nhà khách, nhà khói, nhà mộc, cột cờ, thư viện, cổng chùa và hàng rào. Tổng dự toán kinh phí trên 18 tỷ đồng.

4- Thanh Lương Tự

Thanh Lương Tự (người dân địa phương thường gọi là miễu Thanh Lương. Chùa được xây dựng ngày 20-02-1879. Nằm cặp đường Ngô Tự Lợi hiện nay, có cây Dầu trên 200 năm tuổi nằm giữa đường, thuộc khóm Thanh Lương. Chùa cất theo lối kiến trúc “thượng lầu hạ hiên”. Chùa thờ Địa Mẫu nơi chánh điện. Chùa tổ chúc lễ cầu an vào các ngày 1,2 tháng 2 âm lịch và cúng vía Tam Thanh vào các ngày 9,15,19.29,30 âm lịch mỗi tháng.

5 - Mã Châu Miếu (Mã Châu Tự)

Mã Châu Miếu xây dựng ngày 01-6-1880, nằm trên đường Thủy Đài Sơn dưới chân núi Tượng. Nay đã đổi tên thành Chùa Mã Châu. Thuộc Khóm Thanh Lương. Chùa cất theo lối kiến trúc “thượng lầu hạ hiên” và thờ Bà Chúa Xứ. Lễ Kỳ an ngày 14,15/âm lịch cũng như các chùa khác của đạo Tứ ân Hiếu nghĩa, chùa tổ chức cúng vía Tam Thanh vào các ngày 9,15,19.29,30 âm lịch mỗi tháng.

6- Sơn Thần Miếu

Sơn Thần Miếu xây dựng ngày 19-6-1880, nằm cặp đường Liên Hoa Sơn, dưới chân núi Tượng. Thuộc khóm An Định A. Ngôi miếu cất theo lối kiến trúc “thượng lầu hạ hiên”. Nơi đây thờ Ngũ Nhạc Sơn Thần, Lễ chính vào ngày 9,10 tháng 5 âm lịch và cúng vía Tam Thanh theo lệ cùa bổn Đạo.

7- Phổ Đà Tự

Chùa Phổ Đà nằm cặp đường Ngô Tự Lợi, khóm An Hòa A. Chùa xây dựng ngày 15-02-1882, Chùa cất theo lối “thượng lầu hạ hiên”, “tiền đình hậu tự”. Ban đầu bằng cây rừng và lợp lá  phía trước chùa là Đình thần thôn An Hòa. Chính điện thờ Phật Già Lam, tiền đình thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh tôn thần. Cúng lễ Kỳ an 11,12 tháng Giêng, cúng Lập miếu ngày 21,22/11 âm lịch.

8- Long Châu Tự  

Long Châu Tự xây dựng ngày 30-4-1884, nằm bên đường Thủy Đài Sơn, dưới sườn núi Tượng, thuộc khóm Thanh Lương. Chùa cất theo lối kiến trúc “thượng lầu hạ hiên”. Chính điện thờ Phật Già Lam, hậu điện thờ Thân mẫu đức Bổn sư Ngô Tự Lợi. Chùa tổ chức cúng vía Tam Thanh các ngày 9,15,19.29,30 âm lịch hằng tháng.

9- Bửu Linh Tự 

Bửu Linh Tự xây dựng ngày 09-6-1884, Chùa cất theo lối “thượng lầu hạ hiên” nằm cặp đường Hà Văn Nết, thuộc khóm An Hòa B, phía sau chợ Ba Chúc. Theo lời kể lại nơi đây đức Bổn Sư viên tịch vào ngày 13/10/ năm Canh Dần (1890). Nơi đây, thờ Phật Già Lam, chùa cúng vía Tam Thanh các ngày 9,15,19.29,30 âm lịch hằng tháng.

10- Tú Dương Miếu và Vạn Ban Miếu

Tú Dương Miếu xây dựng ngày 29-8-1884, Vạn Ban Miếu xây dựng 19-10-1885. Nằm cặp đường Liên Hoa Sơn gần đầu Lộ núi Tượng đi xã Lạc Quới, thuộc khóm An Định B. Đây là một cụm kiến trúc liên hoàn gồm Tú Dương Miếu (dưới chân dồ đá) và Vạn Ban Miếu (cất trên dồ đá) chung cổng được cất theo lối “thượng lầu hạ hiên”.

Tú Dương Miếu thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh Tôn Thần, lễ cầu an vào ngày 27,28 âm lịch cúng vía Tam Thanh các ngày 9,15,19.29,30 âm lịch.

Vạn Ban Miếu thờ Hội đồng Chư Phật cúng vía vào ngày 24/4 âm lịch.

11- Miếu Bồng Lai

Miếu Bồng Lai xây dựng ngày 19-02-1888, nằm trên đường Liên Hoa Sơn, dưới chân núi Tượng. Thuộc khóm An Định B. Miếu cất theo lối  kiến trúc “thượng lầu hạ hiên”. Nơi đây thờ Đại Thổ Thần cúng cầu an ngày 15/4 âm lịch và cúng Vía Tam Thanh các ngày 9,15,19.29,30 âm lịch hằng tháng.

12- Tam Bửu Tự thôn An Hòa

Tam Bửu Tự thôn An Hòa xây dựng ngày 16-4-1889, nằm cặp đường Ngô Tự Lợi, khóm An Hòa A, đối xéo chợ Ba Chúc. Chùa cất theo lối kiến trúc “thượng lầu hạ hiên”. Chính điện thờ Phật Già Lam. Hằng tháng cúng vía Tam Thanh các ngày 9,15,19.29, 30 âl.

13- Linh Miếu Tự (Miếu Bà Cố)

Miếu được xây dựng ngày 19/2 năm Mậu Tý (1888). Ngôi miếu nằm trên đường Phổ Đà, ở gần đoạn cắt đường Trịnh Ngọc Ảnh thuộc khóm An Hòa A.

14- Kim Tra Tự (Miếu Kim Tra)

Miếu Kim Tra xây dựng ngày 27-4-1889, nằm phía núi của đường Thất Sơn, khóm An Hòa A. Miếu cất theo lối kiến trúc “thượng lầu hạ hiên”. Nay đã đổi tên thành Kim Tra Tự. Nơi đây thờ ba vị: Kim Tra, Mộc Tra và Na Tra. Cúng lễ Kỳ an ngày 19,20 tháng 7 âm lịch và cúng vía Tam Thanh các ngày 9,15,19.29,30 âm lịch hằng tháng.

15- Linh Bửu Tự (chùa Núi Nước)

Linh Bửu Tự (chùa Núi Nước – Thủy Đài Sơn) xây dựng năm 1916 nằm trên núi Nước, đường Thủy Đài Sơn, khóm Núi Nước. Chùa cất theo lối “thượng lầu hạ hiên”. Chùa thờ Quan Âm Nam Hải, chùa tổ chức cúng vía Tam Thanh vào các ngày 9,15,19.29,30 âm lịch mỗi tháng.

16- Miếu Hội Đồng (nay là Hội Đồng Tự)

Miếu được xây dựng năm 1890 miếu nằm bên đường Thủy Đài Sơn, dưới sườn núi Tượng, thuộc khóm Núi Nước gần điểm trường Tiểu học B thị trấn Ba Chúc. Chính điện thờ ba ngôi: Phật Thánh Tiên. Miếu Hội Đồng cúng Kỳ an ngày 25/10 âm lịch và cúng vía Tam Thanh mỗi tháng.

Đối diện khuôn viên chùa có Miếu Sơn Thần cúng vào ngày 10/5 âm lịch.

17- Chùa Vạn Linh 

Chùa Vạn Linh được xây dựng năm 1890, nằm trên Đường huyện ĐH81 Ba Chúc – Sóc Tức, thuộc khóm An Hòa B. Chùa cất theo lối “thượng lầu hạ hiên”, “tiền đình hậu tự”. Cụm chùa này gồm Đình thần, Chùa Vạn Linh và An Lập Miếu thôn An Lập, là thôn thứ tư trong 4 thôn đầu tiên của Tứ ân Hiếu nghĩa. Chính điện thờ Quan Âm Hội Đồng. Đình thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh Tôn Thần. Lễ Kỳ yên (cúng đình) vào ngày  25,26 tháng Giêng âm lịch. Bên cạnh có miếu An Long thờ bà Chúa Xứ, cúng cầu an ngày 24,25/4 âm lịch.

18- Long An Tự (Chùa Ông Chín)

Long An Tự (hay chùa Ông Chín), xây dựng năm 1896. Chùa nằm (phía núi Dài) cặp tỉnh lộ 955B khóm An Bình – Ba Chúc, cách chợ Ba Chúc khoảng 3 Km.

Chùa cất theo lối “thượng lầu hạ hiên”, “tiền đình hậu tự”, trong đó có Đình thần thôn An Phước, thôn thứ 5 phát sinh thêm ngoài 4 thôn đầu tiên. Long An Tự chính điện thờ Phật Già Lam, đình thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh Tôn Thần. Lễ Kỳ yên (cúng đình) vào ngày  27,28 tháng Giêng âm lịch.

Ngoài các cơ sở thờ tự của Đạo Tứ ân Hiếu nghĩa kể trên còn các chùa miếu khác nữa như Phương Gia Miếu ở khóm Núi Nước; Miếu Cửu Thiên (Thờ bà Cửu Thiên Huyền Nữ); Các cơ sở thờ tự trên đây luôn được Ban đại Diện đạo Hội và tín đồ đạo Tứ ân Hiếu nghĩa gìn giữ, bảo quản, trùng tu liên tục, nên đáp ứng yêu cầu tín ngưỡng, tham quan, chiêm bái của các tầng lớp nhân dân2. Ngoài ra Ba Chúc còn được du khách biết đến bởi khu di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia nhà mồ Ba Chúc. Đây là nơi chứng kiến cảnh pôn pốt sát hại hơn 3.157 người dân Việt Nam vô tội trong thời kỳ chiến tranh Biên giới Tây Nam và cũng là nơi lưu giữ trên 1.159 sọ người, được đầu tư xây dựng mới gần 30 tỷ đồng.

          Ba chúc cũng tự hào là quê hương của Giáo sư Tiến sĩ, Nhà giáo Nhân dân Võ Tòng Xuân có nhiều đóng góp trong lĩnh vực Nông học không chỉ trong nước mà cả ngoài nước, Anh hùng lao động Trương Minh Tiến, Nguyên giám đốc công ty Xây lắp góp phần phát triển ngành xây dựng tỉnh nhà, Đồng chí Đỗ Thị Giàu nguyên ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Huyện ủy Châu Thành... và nhiều thế hệ con em đang miệt mài công tác học tập khắp mọi miền đất nước. Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân: Lục Văn Nhì, Hà Văn Nết, Lê Thị Sy,... là minh chứng cho sự hi sinh cao cả và tình yêu quê hương bất diệt đã ghi vào trang lịch sử chói lọi của địa phương với chiến thắng làm nên trận đánh hào hùng “Cầu Sắt Vĩnh Thông”.

          Thiên nhiên đã ban tặng cho Ba Chúc một vùng đất giàu tìm năng kinh tế,  và những cảnh quan đặc sắc, phong phú, đa dạng. chính vì thế, người dân Ba Chúc đã không tiếc mồ hôi, máu xương gìn giữ, xây dựng cho quê hương Ba Chúc ngày thêm giàu đẹp. Khám phá nét đẹp thiên nhiên hoang sơ hùng vĩ có thể liên tưởng đến 2 câu thơ của Cao Thế Phiệt

“ Ba chúc giàu đẹp người ơi

Yêu Thương Ba Chúc xin mời viếng thăm”

Nguồn phát hành :Mỹ Hân
Tin đã đưa:
 
 
 
 
 
Sự kiện qua ảnh
Skip portlet Portlet Menu
Bia Tưởng Niệm Ô Tà Sóc xã Lương Phi
Cây Đậu Phộng
Cây Lúa
Đồi Tà Pạ
Giao thông đi lại trên địa bàn huyện Tri Tôn khá thuận tiện
Khu du lịch Soài So
Khu tưởng niệm chủ tịch Tôn Đức Thắng
Di tích lịch sử Nhà mồ Ba Chúc
Cây Thốt Nốt
Tràm – Loại cây có nhiều điều kiện phát triển tại Tri Tôn
Tri Tôn có nhiều di tích lịch sử, văn hóa có giá trị
Đồi Tức Dụp xã An Tức
 
 
Tìm kiếm
Skip portlet Portlet Menu
timkiem
 
Video Clip
Skip portlet Portlet Menu
Ðang t?i....
 
Liên kết website
Skip portlet Portlet Menu
 

Thông tin khác Skip portlet Portlet Menu
 
 
This portlet is temporarily disabled.
 
 
 
 
 
Văn phòng HĐND & UBND Huyện Tri Tôn An Giang
Địa chỉ: 152 Trần Hưng Đạo,thị trấn Trị Tôn,huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.
Điện thoại: 0763. 874. 351, Fax: 0763. 874. 790 - Email: triton@angiang.gov.vn
@Ghi rõ nguồn "Huyện Tri Tôn An Giang" khi bạn phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này